Bambus na skórze – hit czy kit?

W ostatnich latach bambus zyskał ogromną popularność w produkcji odzieży, jako alternatywa dla surowców, takich jak bawełna czy len. Producenci dzianin proują go jako ekologiczny, trwały i przyjazny dla skóry. Zatem nic dziwnego w tym, że bambus pojawia się  coraz częściej w tekstyliach – od ubrania poprzez produkty codziennego użytku. Warto zastanowić się, czy bambus rzeczywiście jest tak doskonały, jak przedstawiają go producenci? Czym właściwie jest? W poniższym wpisie przyjrzymy się zarówno jego zaletom, jak i wadom – by pomóc Ci podjąć świadome decyzje zakupowe.

Pod nazwą „bambus” kryje się najczęściej wiskoza bambusowa – materiał pochodzenia naturalnego (roślinnego). Wytwarzamy go w sposób sztuczny, poprzez użycie technologii i enzymów lub środków chemicznych. Przeważnie na metkach producenci oznaczają go nazwą „bambus”, „wiskoza bambusowa”, opisem pełnego składu mieszanki lub symbolem BB (ang. bamboo).

Zazwyczaj producenci włókien, przerabiają włókno łykowe na wiskozę lub rzadziej na len bambusowy. Z kolei sam bambus jest trawą z rodziny wiechlinowatych, tak samo jak pszenica czy żyto. Jego drewniejące łodygi (przypominające bardziej pnie drzew niż źdźbła) składają się w 40-50% z celulozy, w ok. 30% z ligniny, 20% z pentozy. Resztę struktury stanowią popioły i krzemionka. Bambus występuje w krajach azjatyckich o cieplejszym klimacie i charakteryzuje się wiecznie zielonymi liśćmi oraz wzrostem sięgającym do 20 metrów. Rośnie nawet metr na dobę, więc jego uprawa jest szybsza i wydajniejsza niż w przypadku bawełny. Przemysł tekstylny wykorzystuje tylko kilka z około 1500 gatunków bambusa do produkcji tekstyliów. O ile przy samej uprawie wykorzystuje się niewielką ilość pestycydów, to sam proces wytwarzania włókien bambusowych niestety wymaga użycia sporej ilości silnych substancji chemicznych. Według Textiles Standards Committee of the Soil Association, nie powinno się umieszczać wiskozy bambusowej w rejestrze tkanin ekologicznych.

Podczas wytwarzania włókien tą metodą, maszyny robią pionowe cięcie źdźbeł, po czym zeskrobują zdrewniałą warstwę. Kolejnym krokim jest kruszenie poszczególnych pasm i poddawanie ich działaniu enzymów, które pozwalają odizolować włókna od reszty łodygi. Następnie włókna są czesane i przerabiane na przędzę. Przetwórcy rzadko wykorzystują ten przyjazny dla środowiska sposób ze względu na pracochłonność, czasochłonność oraz stosunkowo wysokie koszty produkcji.

Bardzo podobna do metody, którą stosuję się przy wyrobie wiskozy z masy drzewnej. Łodygi są rozdrabniane i moczone przez 2-3 godziny w wodorotlenku azotu. Uzyskana zasadowa celuloza jest odciskana, miażdżona i pozostawiona do wyschnięcia. Następnie łączy się ją z dwusiarczkiem węgla, który powoduje żelatynizację, zaś po odparowaniu ponownie wykorzystuje się zasadę azotową, tworząc roztwór, który w dalszej kolejności przepuszczany jest przez dyszę przędzalniczą do pojemnika z kwasem siarkowym. Po stwardnieniu, wiskoza przerabiana jest na przędzę.

Bambus posiada właściwości antybakteryjne i przeciwgrzybicze, dzięki czemu jego uprawa nie wymaga stosowania środków opryskowych. Niestety właściwości te w dużej mierze są bezpowrotnie tracone w chemicznym procesie produkcji przędzy, dlatego produkty z włókien bambusowych nie posiadają takich samych właściwości jak roślina, z której producenci wytwarzają włókna bambusowe. Amerykańska Federal Trade Commission w USA nakłada wysokie kary na firmy, które używają określenia „wykonane w 100% z bambusa”. Jedynym prawidłowym oznaczeniem jest określenie „wiskoza z bambusa”. W Europie nie ma jeszcze takich regulacji, dlatego nasz rynek zalały produkty z „bambusa”.

Pamiętaj, aby ubrania z bambusa zachowały miękkość i trwałość, pierz je w niskiej temperaturze – najlepiej 30°C. Używaj delikatnych detergentów, bez wybielaczy i silnych chemikaliów. Wybieraj program do tkanin delikatnych i unikaj wirowania na wysokich obrotach. Nie susz w suszarce bębnowej – najlepiej rozwiesić odzież i pozwolić jej wyschnąć naturalnie. Unikaj prasowania, ale jeśli to konieczne, użyj niskiej temperatury, czyli max 110°C. Przechowuj ubrania w suchym miejscu, z dala od intensywnego światła. Dzięki odpowiedniej pielęgnacji bambus posłuży Ci przez długi czas, nie tracąc swoich właściwości.

Ubrania z bambusa zyskują na popularności, zwłaszcza latem – i nie bez powodu. Materiał ten jest wyjątkowo miękki, przewiewny i przyjemny dla skóry, co sprawia, że świetnie sprawdza się w upalne dni. Bambus dobrze odprowadza wilgoć, dzięki czemu pomaga utrzymać uczucie świeżości nawet podczas wysokich temperatur. Dodatkowo, ma właściwości antybakteryjne i antyalergiczne, co docenią osoby z wrażliwą skórą.

Jednak warto zwrócić uwagę na sposób produkcji tkaniny bambusowej. Często do jej wytworzenia stosuje się chemiczne procesy, które mogą negatywnie wpływać na środowisko. Dlatego najlepiej wybierać ubrania, które producenci oznaczają jako bambus w wersji 'eko’ lub produkują w sposób certyfikowany.

Podsumowując – bambus to komfortowy i praktyczny wybór na lato, ale warto sprawdzać pochodzenie materiału, by rzeczywiście był też ekologiczny.